تماس با ما جستجو ارسال مطلب آمار سايت عضويت صفحه اصلي
اثر آرامش بخش صدقه موضوع: با محرومان
نقل شده است كه اگر يك وقت به دلتان شورى افتاد و ناراحتى به شما دست داد و چيزى از درون ، شما را وسوسه مى كند و مضطرب شديد، يك رابطه روحى بين آن چيز و شما وجود دارد كه خدا به شما الهام مى كند، پس ‍ فورا با توكل به خدا صدقه بدهيد، كه إ ن شاء اللّه آن شور دل شما به خير تبديل مى گردد.
اكنون به روايت بسيار ارزشمندى عنايت كنيد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آلهِ و سلّم چنين فرمود:
«إ ذا اءصبحت فتصدّق بصدقة تذهب عنك نحس ذلك اليوم ؛»(276)
صدقه حكم و قضاى حتمى آسمانى را برطرف مى كند.
در اين روايت كلمه ى قضا به معنى حكم آمده است . لازم است توضيحى داده شود.
«قضاء» در اينجا يعنى حكم و قانون ؛ به عنوان مثال : قانون خداوند اين است كه اگر كسى زير ديوار شكسته بنشيند، ديوار به سرش خراب شده و او را مى كشد، و اگر از كنار اين ديوار شكسته بلند شده و در جاى امنى بنشيند، جانش از خطر حفظ مى شود. هر دو قانون خدا است . يكى به قانون عمل كرده و ديگرى از قانون درست استفاده نكرده است ، يعنى از اين قانون به قانون ديگرى بايد پناه برد.
بلاى آسمانى بعضا بنا به مصلحتى براى ادب و اصلاح شخص خطاكار بايد نازل شود و اين قانون خداست ، اما همان شخص قبل از نزول بلا خودش را با دادن صدقه و توسل به قانون خدا اصلاح كرده است و قدم خيرى برداشته است . چون قبل از نزول بلا يك حركت اصلاحى انجام داد، لذا خداوند با قانون صدقه ، بلا را دفع مى كند و جلوى آن بلا را مى گيرد.
در اين روايت نكته ى ظريف و حكيمانه اى هم وجود دارد كه با اين توضيح مختصر اميد است روشن شده باشد.
اگر خود يا بچه تان مريض شديد، به دكتر مراجعه كنيد و نسخه و دارو بگيريد، ولى اولين نسخه براى معالجه ى مريض شما و كمك همان داروها، صدقه است . اين داروها و اين صدقات همه ابزار مادى و معنوى نظام طبيعت و نظام الهى هستند كه بايد دست به دست هم داده و بيمار را شفا دهند، و جلو قضا و قدر الهى را بگيرند.
در اين جا سخن حكيمانه ى حضرت امام صادق عليه السّلام را بنگريد كه فرمود:
«داووا مرضاكم بالصّدقة ،
و حصّنوا اءموالك بالزّكاة ،
و اءنا ضامن لكلّ ما يتوى فى برّ اءو بحر بعد اءداء حقّ اللّه فيه
من التّلف ؛»(277)
مريض هايتان را با صدقه درمان كنيد، و اموالتان را با پرداخت زكات حفظ كنيد. بعد از اداى حق واجب دينى و شرعى از مال خود، آن را چه در صحرا باشد و چه در دريا، من ضامن مالتان خواهم بود.
بعد از پرداخت حقوق واجب شرعى من كفيل مالتان بوده و آن را از تلف شدن حفظ مى كنم .
پس هم ابزار معنوى و هم اسباب مادى ، همه بايد دست به دست هم بدهند تا چرخ نظام زندگى بچرخد.
سؤ ال آن مرد از دو آيه
گاهى صدقه اى مى دهد و احساس مى كند نتيجه ندارد، چه دليل دارد؟
مردى آمد خدمت حضرت امام صادق عليله اسلام و عرض كرد، دو آيه در قرآن هست كه به اين دو آيه عمل مى كنم ، اما نتيجه اى نمى گيرم ، امام صادق عليه السّلام فرمود: مگر خدا را وعده كننده اى خلافكار و خلافگو مى پندارى ؟
گفت : نعوذ باللّه ، نه .
فرمود: پس بگو: كدام آيه است ؟
آن مرد گفت : يكى اين آيه ى شريفه كه مى فرمايد:
«.. ادعونى اءستجب لكم إ نّ الّذين يستكبرون عن عبادتى سيدخلون جهنّم داخرين# »(278)
مرا بخوانيد به شما پاسخ مى دهم ....
ولى من هر چه دعا مى كنم ، گويى دعايم مستجاب نمى شود.
حضرت فرمود: اشكال در خود شماست ، نه در آيه يا وعده ى خدا؛ براى اين كه خداوند به شما امر مى كند و شما امر و فرمان خدا را ناديده مى گيريد و عمل نمى كنيد، لذا خداوند هم به خواسته هاى شما عمل نمى كند.
اينك آيه ديگر را بگو، كدام آيه است ؟ آن مرد گفت : يكى هم اين آيه ى شريفه كه مى فرمايد:
«.. و ما اءنفقتم من شى ء فهو يخلفه و هو خير الرّازقين# »(279)
... و هر چه را [در راه خدا ]هزينه نماييد و انفاق كنيد، او چيزى را جايگزين آن مى سازد، و او بهترين روزى دهندگان است .
قرآن وعده مى دهد كه هر چيزى شما مردم در راه خدا انفاق كنيد خدا جاى آن را پر مى كند، اما اى پسر رسول اللّه ، من انفاق مى كنم ولى مى بينم جايگزين نمى شود!
امام صادق عليه السّلام فرمود: اگر شما مال حلال كسب كرده و در راه خدا انفاق كنيد، جايگزين خواهد شد. اشكال در مال شما و نحوه ى انفاق شماست . يا از مالى انفاق مى كنيد كه حقوق واجب آن را ادا نكرديد و يا آن را از طريق بى انصافى و ظلم و غشّ در معامله به دست آورده ايد، لذا مشكل در كار خود شماست ، و نه در آيه يا وعده ى خدا.
تحقق وعده ى خدا و آيه ى قرآن شرايطى دارد:
1. مال از راه حلال به دست آيد،
2. انفاق و صدقه در راه خدا باشد، نه اهداف شخصى ،
3. پس از انفاق با آزار و اذيت و منت ، آن را فاسد نكنيد.
مولا اميرالمؤ منين حضرت امام على عليه السّلام فرمود:
«حرّم الجنّة على ثلاثة :
على المنّان ،
و على المغتاب القتات ،
و على مدمن الخمر؛»(280)
خداوند بهشت را بر سه دسته حرام كرده است :
1. كسى كه انفاق مى كند ولى منت مى گذارد.
2. كسى كه سخن چين است ،
3. و كسى كه شراب مى خورد.
منت و سرزنش به قدرى زشت و قبيح است كه قرآن كريم مى فرمايد:
«يا اءيّها الّذين آمنوا لا تبطلوا صدقاتكم بالمنّ و الاءذى كالّذى ينفق ماله رئاء النّاس و لا يؤ من باللّه و اليوم الآخر فمثله كمثل صفوان عليه تراب فاءصابه وابل فتركه صلدا لا يقدرون على شى ء مما كسبوا واللّه لا يهدى القوم الكافرين# »(281)
اى كسانى كه ايمان آورده ايد! بخشش هاى خود را با منت نهادن و آزار رسانيدن [به بينوايان ]، تباه نسازيد؛ [درست ] بسان كسى كه دارايى خود را براى خودنمايى در برابر مردم هزينه مى كند و [در دل ]، نه به خدا ايمان مى آورد و نه به روز بازپسين . پس وصف او همچون وصف سنگ صافى است كه بر آن ، خاكى [نشسته ] است و رگبارى به آن مى رسد [و خاك را مى شويد] و سنگ را، سخت و صاف [و بدون خاكى براى رويش دانه ] وا مى نهد. [آرى ، چنين كسانى در روز رستاخيز، براى بهره مندى ] از دستاورد خود به چيزى دست نمى يابند. و خدا گروه ناباوران را راه نمى نمايد.
آيا كسانى در دادن صدقه اولويت دارند؟
در رساله هاى علميه مراجع بزرگوار تقليد در مصرف زكات فطره چنين آمده است :
كه زكوة فطره را اول بايد به فاميلى كه فقير است ، حتى آن فاميل فقير و ضعيف در شهر زكوة دهنده نباشد و در جاى ديگرى باشد، در عين حال فقير فاميل در اولويت است ، چون او رحم است و اين عمل يك نوع صله رحم است ، در مورد صدقه هم همين روش حاكم است ، سخن ارزشمند پيمبر بزرگوار اسلام روشن گر بحث ما است :
پيامبر فرمود:
«الصّدقة على مسكين صدقة ، و هى على ذى رحم صدقة و صلة ؛»(282)
صدقه دادن به فقير، يك ثواب است ، و اگر اين صدقه را به فاميل فقير بپردازى ، هم صدقه است و هم صله ى رحم .
حتى فاميل ها هم از نظر روايات طبقه بندى شده اند.
حضرت ابا عبد اللّه الحسين عليه السلام از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آلهِ و سلّم نقل كردند كه رسول عزيز اسلام فرمود:
«إ بدآ بمن تعول اءمّك و اءباك و اءختك و اءخاك ، ثمّ اءدناك فاءدناك ؛»(283)
وقتى مى خواهى صدقه داده و انفاق كنى ، اول به مادرت و پدرت ، آنگاه به خواهر و برادرت ، سپس به طبقات بعدى و فاميل دورتر، صدقه بپرداز.
اگر بحمد لله وضع پدر و مادرت از نظر مالى خوب است و نيازمند نيستند، و خواهر و برادر بى بضاعت دارى ، به آنان توجه كن ، و اگر آنها هم نيازمند نيستند، و دايى و دايى زاده ، خاله و خاله زاده ها، عمه و عمه زاده ها، عمو و عمو زاده ها مقدم هستند، اگر از ميان اقوام و فاميل نيازمند نبود، آن وقت از دروازه بيرون برو.
دستور زيبا و حكيمانه است . اسلام با اين روش مى خواهد بين اقوام و خويشان و فاميل ها، صفا و صميميت حاكم باشد، همين كه آنان مى بينند شما به فكر آنها هستى ، خوشحال گرديده و محبت شما در دل آنان جاى مى گيرد.
انسان تشنه ى محبت و احسان است ، و طبيعى است كه احسان و نيكى شما را با نيكى پاسخ خواهند داد، و همين روش عاملى است براى تحكيم محبت و الفت بين اقوام و خويشان و مؤ منين .
داستان بسيار شيرين و سازنده
از حضرت امام موسى كاظم عليه اسلام داستان شيرينى است كه فرمود: در بنى اسرائيل مرد صالحى بود كه در عالم خواب به او الهام شد كه خداوند مقرر فرموده كه از حالا نصف عمرتان را در رفاه و آسايش و با رزق و روزى فراوان باشد، و نصف عمرت را در سختى و مضيقه و فشار؛ انتخابش با شماست كه هر كدام از دو نصفه را حالا انتخاب كنى .
آن مرد با خود گفت همسر صالحه و عاقله اى دارم ، خوب است با او مشورت كنم .
با او مشورت كرد، و آن زن گفت : اى مرد، شما نيمه ى اول عمر را انتخاب كن ، شب شد و خوابيد و در عالم خواب همان مرد الهى و آسمانى به خوابش آمد و پرسيد كه كدام را انتخاب كردى ؟ گفت : نصفه ى اول عمرمان را انتخاب كرديم .
گفت تمام شد، از فردا نعمت هاى الهى سرازير مى شود و نعمت ها سراريز شد و وضعشان روز به روز بهتر شد.
زن گفت : حالا كه وضع زندگى و درآمدمان بهتر و بيشتر شده از همين حالا همان طور كه ما در رفاه هستيم ، از اين پول ها آنچه فاميل و فقير مستضعف داريم به آنها هم توجه نموده و همه را بهره مند گردان .
او همين عمل را انجام داد و نصفه ى عمر خيلى در رفاه زندگى كرد و به ديگران هم كاملا رسيدگى نمود.
مجددا خواب ديد كه آن مرد بزرگوار در عالم خواب آمده و به او چنين گفت :
«إ ن اللّه تعالى قد شكر لك ذلك ،
و لك تمام عمرك سعة مثل ما مضى ؛»(284)
اى مرد صالح ، براى خاطر اين كه به فقرا و ضعفاى فاميل و اقربا و خويشانت انفاق كردى و در زندگى خودت احسان و خوبى نمودى و با اين كار هم صله ى رحم كردى و هم صدقه دادى ، خداوند مقرر كرده است كه تمام عمرت را در رفاه باشى ، چون ظرفيت و لياقت آن را دارى .
با كه گويم غم دل جز تو كه غمخوار منى همه ى عالم اگر پشت كنند يار منى
دل نبندم به كسى روى نيارم به درى تا تو رؤ ياى منى تا تو مددكار منى
راهى كوى تواءم قافله سالارى نيست غم نباشد كه تو خود قافله سالار منى
به چمن روى نيارم نروم در گلزار تو چمنزار من هستى و تو گلزار منى
دردمندم نه طبيبى نه پرستارى هست دلخوشم چون تو طبيب و تو پرستار منى (285)
آيا اوقات صدقات هم اثر دارد؟
آيا اوقات هم در فضيلت صدقه اثر دارند؟
همان طورى كه مكان ها در زمين از نظر فضيلت يكسان نيستند، زمانها هم يكسان نيستند، و اين زمانها، هم در ميزان ارزش و فضيلت نماز اثر دارند، و هم در زيارتها.
به عنوان نمونه ، عمره ى مستحبى را در تمام دوران سال ، به غير از دوران حج واجب مى شود انجام داد، اما در ماه مبارك رجب و شعبان همان عمره از ثواب بيشترى برخوردار است . در جريان صدقات هم اين گونه است .
در روايت دارد كه شب جمعه و روز جمعه صدقه ثواب و فضيلت بيشترى دارد.
امام صادق عليه السّلام فرمود:
«و لكنّ الصّدقة فى يوم الجمعة تضاعف اءضعافا؛»(286)
صدقه در روز جمعه چندين برابر مى شود.
در تمام سال صدقه دادن خوب است و ثواب و فضيلت دارد و در زندگى انسان تاءثير مى گذارد، اما در ماه مبارك رمضان از اهميت بسيار بالايى برخوردار است .
امام صادق عليه السّلام فرمود:
«من تصدّق فى شهر رمضان بصدقة صرف اللّه عنه سبعين نوعا من البلاء.»(287)
اگر كسى در ماه رمضان صدقه بدهد، خداوند هفتاد نوع بلا را از او دور مى كند.
انسان در خيابان راه مى رود و مى بيند، پوست خربزه ، يا قلوه ى سنگ ، و يا بوته ى خارى در مسير مردم افتاده است ، اگر همان ها را هم بردارد و كنار بگذارد همين عمل او صدقه است .
در اين زمينه بيان بسيار مهم و ارزشمندى از رسول خدا آمده است كه به حق سازنده و زيباست :
«انّ على كلّ مسلم فى كلّ يوم صدقة .
قيل من يطيق ذلك ؟
قال : إ ماطتك الاءذى عن الطريق صدقة ،
و إ رشادك الرّجل إ لى الطّريق صدقة ،
و عيادتك المريض صدقة ،
و اءمرك بالمعروف صدقة ،
و نهيك عن المنكر صدقة ،
و ردّك السّلام صدقة ؛»(288)
هر مسلمانى هر روز بايد صدقه بدهد.
يكى پرسيد: يا رسول اللّه ، صدقه ى هر روز براى همه كس مقدور نيست ، چگونه مى توانند صدقه بدهند؟
پيامبر در جواب فرمود:
1. سنگريزه و خارى در مسير مردم است ، كه برداشتن همان و به كنارى انداختنش صدقه است .
2. راهنمايى كسى كه آدرسى را بپرسد، صدقه است .
3. عيادت مريض ، صدقه است .
4. امر به معروف و ارشاد كردن به نيكى ها صدقه است .
5. نهى از منكر، صدقه است .
6. و جواب سلام دادن به ديگران صدقه است .
پيامبر بزرگوار اسلام ، با اين روش مى خواهد در بين افراد جامعه اسلامى پيوند محبت و صميميت ايجاد كند، و همه را وادار كند به اينكه در سلامت و سالم سازى جامعه و محل زندگى خود تلاش كنند، كه اگر مسلمانان به اين دستورات عمل كنند، زندگى در آن جامعه شيرين مى شود.

263- بحار/ ج 96 / ص 131.
264- بحار/ ج 3 / ص 240.
265- بحار / ج 96 / ص 119.
266- بحار/ ج 10 / ص 98.
267- بحار/ ج 96 / ص 125.
268- بحار/ ج 96 / ص 124.
269- بحار/ ج 96 / ص 214.
270- بحار/ ج 96 / ص 124.
271- بحار/ ج 96 / ص 123.
272- بحار / ج 96 / ص 131.
273- بحار / ج 96 / ص 122؛ امالى طوسى / ج 1 / ص 186.
274- بحار / ج 96 / ص 122.
275- اءمالى طوسى / ج 2 / ص 73.
276- بحار / ج 96 / ص 176؛ اصول كافى / ج 4 / ص 6؛ نوادر راوندى / ص 53.
277- بحار / ج 96 / ص 130.
278- و پروردگارتان گفت : مرا بخوانيد به شما پاسخ مى دهم . بى گمان كسانى كه از پرستش من تكبر مى ورزند به زودى با خوارى به دوزخ درخواهند آمد. مؤ من / آيه ى 60.
279- بگو: بى ترديد پروردگارم [ رزق و ] روزى را براى هر يك از بندگانش كه بخواهد گشاده يا براى او تنگ مى سازد، و هر چه را [ در راه خدا ] هزينه نماييد، او چيزى را جايگزين آن مى سازد، و او بهترين روزى دهندگان است . سباء / آيه ى 38.
280- بحار / ج 79 / ص 138.
281- بقره / آيه ى 264.
282- بحار / ج 96 / ص 137.
283- اختصاص مفيد / ص 219.
284- لحار / ج 96 / ص 162.
285- ديوان امام راحل / ص 183.
286- بحار / ج 96 / ص 182.
287- بحار / ج 96 / ص 179.
288- بحار / ج 96 / ص 180.

ره توشه ى دو جهان «شرح خطبه ى شعبانيّه ى پيامبر(ص)»
مؤلف : حجة الاسلام و المسلمين محمّدتقى ناطقى

حق نشر : پایگاه اطلاع رسانی شهید مزاری

استفاده از تمامی مطالب سایت با ذکر آدرس منبع ( وب‏گاه شهید مزاری ) مجاز می‏باشد




موضوعات








منوي کاربري
نام کاربري:
کلمه عبور:
 
تقويم
<    «  دي 1396  »    >
شیدسچپج
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 
آرشيو
» خرداد 1396 (2)
» آبان 1395 (1)
» شهريور 1395 (2)
» خرداد 1395 (1)
» خرداد 1394 (2)
» خرداد 1393 (1)
» بهمن 1392 (1)
» دي 1392 (1)
» آذر 1392 (1)
» آبان 1392 (1)
» مهر 1392 (1)
» شهريور 1392 (1)
» خرداد 1392 (1)
» اسفند 1391 (1)
» دي 1391 (5)
» آبان 1391 (7)
» خرداد 1391 (3)
» ارديبهشت 1391 (2)
» فروردين 1391 (1)
» اسفند 1390 (1)
» بهمن 1390 (2)
» دي 1390 (3)
» آذر 1390 (2)
» آبان 1390 (22)
» مهر 1390 (2)
» شهريور 1390 (6)
» مرداد 1390 (1)
» تير 1390 (1)
» خرداد 1390 (1)
» ارديبهشت 1390 (6)
» فروردين 1390 (9)
» اسفند 1389 (2)
نقشه‏ی سایت
نظرسنجي

کاملا پای‏بندم
اگر روزه بگیرم نماز میخوانم
گاهی نماز میخوانم
اصلا نماز نمیخوانم



The latest from © Shahid Mazari Main Site